De woonwagen, dat ben ik

Serie videoportretten als onderdeel van de installatie ‘De woonwagen, dat ben ik’. 2017, 33 minuten.


De nomadische zigeunervolkeren die oorspronkelijk uit West-India komen, noemen zichzelf Roma, terwijl de Nederlandse tak zich Sinti noemt. Beide woorden betekenen in hun eigen taal 'mensen'. De reizigers (woonwagenbewoners) worden vaak met Sinti verward omdat ook zij in een woonwagen wonen. Maar ze behoren niet tot de Sinti of Roma; de reizigers stammen af van de marskramers en ambachtslieden die sinds de tweede helft van de 19de eeuw met woonwagens door ons land trokken.


Sinds de Woonwagenwet dat in 1968 verbood, mogen ze wel net als 'burgers' met een caravan op vakantie gaan, maar ze mogen geen ambulant bestaan meer leiden. De regering vond dat ze te weinig greep had op ‘mensen zonder vaste woon- en verblijfplaats’. Sinti en reizigers werden eerst ondergebracht in woonwagencentra. Sinds de Woonwagenwet in 1998 werd opgeheven, werden veel grote kampen ontmanteld. Er kwamen kleinere woonwagenlocaties voor in de plaats.


De huidige salonwagens van de reizigers en de Sinti mogen dan geen wielen meer hebben, voor de meesten van hen is het reizen en het verlangen naar vrijheid nog altijd belangrijk. De woonwagen is hun cultuur en identiteit. In de loop van de jaren viel het Jaap de Ruig op dat velen van hen miniaturen van hun vroegere reiswoonwagens maken of laten maken. Speciaal voor een tentoonstelling in museum De Domijnen besloot hij ernaar op zoek te gaan in Sittard en omgeving. Een aantal reizigers was bereid hun woonwagentjes voor deze gelegenheid uit te lenen. Ze werden geëxposeerd in combinatie met een korte documentaire waarin de eigenaren vertellen waarom de miniaturen belangrijk voor ze zijn.


‘De woonwagen, dat ben ik’ werd gemaakt in opdracht van museum De Domijnen Hedendaagse Kunst in Sittard en mede-gefinancierd door het Mondriaanfonds.


Radio-interview op Omroep Limburg (L1) over het project ‘De woonwagen, dat ben ik.


Artikel in dagblad De Limburger

JAAP  DE  RUIG


Home         early works          shorts         docs          photography         video-installations         performances         library          contact


DOCS ROOM  -  De woonwagen, dat ben ik


The documentaries:

- The Source (2009)

- The Prison Village (2014)

- What David Sees (2015)

- Life After A Bicycle Accident (2017)

- De woonwagen, dat ben ik


Miniaturen en documentaire in museum De Domijnen in Sittard, 2017.